Ang labo diba? Pero ang linaw.

Masaya magmahal. Malungkot magmahal. Di mo naiintindihan pero naiintindihan mo. Walang rason. Maraming rason. Di mo na kaya, pero kaya mo pa rin. Masakit magmahal. Pero okey lang. Leche, ano ba talaga?!

May kaibigan ako, sabi niya dati "Love is only for stupid people." Nakakatawa kasi laude ang standing niya, pero dumating ang panahon, na-in-love din ang hunghang. At ayun, tanga na siya ngayon. Lahat kasi ng nahahawakan ng love nagiging oxymoron din. O kaya paminsan, nagiging moron lang.

Hindi lang kasi basta baliktaran ang pag-ibig. Lahat ng bagay nababaligtad din niya. Lahat ng malalakas na tao, humihina. Ang mayayabang, nagpapakumbaba. Ang mga walang pakialam, nagiging Mother Teresa. Ang mga henyo, nauubusan ng sagot. Ang malulungkot, sumasaya. Ang matitigas, lumalambot. (At tumitigas din ang mga bagay na madalas nama'y malambot.)

Nakakatawa talaga. Lalo na kapag dumadating siya sa mga taong ayaw na talaga magmahal. Napansin ko nga eh. Parang kung gusto mo lang ma-in-love ulit, sabihin mo lang ang magic words na "Ayoko na ma-inlove!" biglang WACHA! Ayan na siya. Nang-aasar. Magpapaasar ka naman.

Di ba nakakatawa rin na pagdating sa problema ng ibang tao, ang galing galing mo? Pero 'pag problema mo na yung pinag-uusapan parang nawawalan ng saysay lahat ng ipinayo mo dun sa namomroblemang tao? Naiisip mong wala namang mali dun sa mga sinabi mo. Pero bakit parang wala ring tama?

Bali-baliktad din ang nasasabi ng mga taong tinamaan ng madugong pana ng pag-ibig. "Ngayon ko lang nalaman ganito pala. Sabi ko na eh!" "Ang sarap mabuhay. Pwede na 'ko mamatay. Now na!"

At hindi lang 'yon. Ang sarap din pagtawanan ng mga taong alam naman nilang masasaktan lang sila eh magpapatihulog pa rin sa bangin ng pag-ibig. Tapos 'pag luray-luray na yung puso nila, siyempre hindi sila yung may kasalanan. Siya! "Bakit niya 'ko sinaktan?" May kasama pang pagsuntok sa pader yon, at pagbabagsak ng pinto.

Hayop talaga.

Mauubos ang buong magdamag ko kakasabi ng mga bagay na nakakatawa 'pag pag-ibig na ang pinag-usapan. Ang daming beses ko na kasi siya nakasalubong kaya masasabi ko nang eksperto na 'ko.

Pero wala pa rin akong alam.

Pero ang pinakanakakatawa sa lahat ay ang katotohanang kapag gusto magpatawa ng pag-ibig, ipusta na mo na lahat ng ari-arian mo dahil siguradong ikaw ang punchline.

Nakakatawa no?

Sana tinanong mo man lang ang mga barkada ko. Kilalang-kilala ka ng mga yun! Medyo wirdo na talaga sila 'pag hindi ka pa rin nila kilala hanggang ngayon. Sa ilang libong beses ko ba namang banggitin ang pangalan mo sa isang araw, sa ilang daang pangarap ang pinaplano kong nadamay ka na, sa isa't kalahati kong pusong umaasang... wala. Basta umaasa lang.

Sa totoo lang, sinabihan ako ng barkada ko kaninang 'andun ka nga raw. Napakaiingay nga e! "Hoy, bakla, hinahanap ka 'ata. Parang may kailangan."
Nagkataon namang medyo marami akong ginagawa nang panahong iyon. Nakahukot ako sa tapat ng napakagaang laptop ng ka-org ko dahil may tinatapos kaming concept paper. Kaya hindi ko sila pinansin.

Pero dahil hindi mo naman alam na ikaw 'yan at ako 'to, sasabihin ko na lang ang tunay na nangyari. *hingang malalim* Ganito 'yan. Pababa ka pa lang ng hagdan, nasabihan na 'ko ng aking masisigasig na mga espiya na parating ka. Sinilip kita mula sa likod ng napakalaking poste, at dahil mababaw lang naman ang kaligayahan ko, nang makita na kita, bumalik na 'ko sa aking pinagkakaabalahan. Tapos ayun na nga, sinabi nga nilang naro'n ka nga raw, hinahanap 'ata ako. Ewan ko kung narinig mo, pero napakatanga ko, hindi ako naniwala. "Ay nako, 'wag niyo 'ko asarin ngayon at may ginagawa ako."

Pag-alis mo saka ko lang nalamang nagsasabi pala sila ng totoo. Hinanap mo nga daw ako. Lumapit ka daw kung sa'n kami nakatambay, sumilip ng bahagya, nagkamot ng ulo saka umalis. 'Andun lang kaya ako! Di mo 'ko nakita?

At ni hindi mo man lang ako tinawag. Alam mo naman ang pangalan ko. Medyo wirdo ka na talaga kung hanggang ngayon, hindi mo pa rin ako kilala. Eh naging magkaklase kaya tayo nung isang taon? Sa tuwi-tuwi kayang dumadaan ka sa tambayan namin, halos lahat ng tao eh ipinagkakalandakan ang pangalan ko hangga't hindi ka lumilingon. Hangga't hindi ka ngumingiti. Hangga't hindi mo pinalilipad ang isa't kalahati kong pusong umaasang... wala. Basta umaasa lang.

Sa totoo lang, hindi naman talaga sobrang bigat ng nararamdaman ko para sa'yo. Kasi hindi naman kita kilala e. Ibig kong sabihin e, kilala kita pero hindi naman kita ganun kakilala. Wala akong alam tungkol sa'yo bukod sa gwapo ka. At parang umaabot sa lahat ng sulok ng katawan mo ang liwanag ng iyong mata tuwing ngumingiti ka. Gwapo ka. Sobra. Yun lang.

Pero dahil hindi mo naman alam na ikaw 'yan at ako 'to, sasabihin ko na lang ang totoo. *hingang malalim* Ganito 'yan. Hindi tayo nakapag-uusap ng tulad ng... hinde. Actually, hindi talaga tayo nakapag-uusap. Pero ewan ko. Paminsan nararamdaman kong kilala kita. Siguro dahil marami akong kaibigan sa mga kaibigan mo at dahil alam nila ang epekto mo sa'kin, palagi ka nilang naikikwento. Kaya oo. Oo, marami akong alam tungkol sa'yo bukod sa guwapo ka. Marami akong alam tungkol sa'yo tulad ng alam kong wala kang alam tungkol sa'kin.

Alam kong hindi mo alam na naririnig kong kumakanta ang hangin tuwing nakikita kong parating ka. Hindi mo alam na kasabay kong lumilingon ang mga balahibo ko sa paglampas mo. At alam ko ring wala kang kamalay-malay na dumadagundong sa saya ang dibdib ko kapag may kasamang kaway at 'oy!' ang iyong pagdaan. Marami-rami na ring awitin at tula ang naghihintay makadampi sa iyong kamalayan.

Hindi mo rin alam na naikwento sa aking gumuho daw ang mundo mo nang magkahiwalay kayo ng babaeng minamahal mo. Akala daw nila matatag ka, pero pagkatapos ng isang malupit na inuman, wala rin. Nalaman nilang tao ka rin nga lang, nasasaktan. Marami daw silang nagising ng pag-iyak mo. Naghahanap ka daw ng sagot sa mga tanong mong buhat ng iyong paghihikahos. Naghahanap ka raw ng karamay sa mga panahong kailangan mo ng kalingang walang katapusan. Naghahanap ka raw ng magmamahal sa'yo ng katulad ng pagmamahal na ikaw lang ang makakapagbigay.

Nagkunwari ako ng interes sa malaking bola ng liwanag na nakasabit sa ibabaw ng mundo ko, "Ganda no?"

Tumango lang si Jay, sabay turo sa isang bangkong inalisan ng dalawang babaeng nagtatawanan.

"Ako lang ba o malamig?" Ang walang kwenta kong sinabi para patagalin ang paghihirap ko. Pero totoo. Nanlalamig ako. Nanginginig. Bakit ba hindi ko binaba ang yosi? Ah. Kasi mas mahahalata ang pawang pamamasma ng mga kamay ko 'pag nagyoyosi ako. Ang talino ko talaga.

"Malamig," Sagot ni Jay nang nakaupo na kami, "Ba't hindi mo kasi dinala yung yosi?"

"Oo nga eh!" Gago. Kakasagot ko lang niyan.

Alam nyo yung panahong may dumadating na ibang klaseng tensyon sa dalawang tao kasi wala kayo pareho masabi? Ito yon. 'Takte talagang katahimikan yan, nakakailang. Kasalanan naman niya eh! Wala siyang rason para manahimik. Ako, kaya ako nagkakagan'to kasi pinag-iisipan ko ang katarantaduhang gagawin ko. Maya-maya... Ngayon na.

"Jay, may itatanong ako sa'yo," Kung hindi lang ako sobrang ninenerbyos, pinagtawanan ko na siguro ang sarili ko. Hindi suwabe ang ginawa mo, kapatid. Sobrang hindi.

"Okeeey?" Tiningnan niya 'ko na parang ngayon lang niya 'ko nakita sa buong buhay niya.

Eto na. Eto na talaga, kasama pa ang APO Hiking Society na kumakanta sa loob ng utak ko. Doobeedoobee doo, beedoo beedoo. Huminga ako ng malalim para isang bagsakan na lang ang magsisimula ng aking katapusan. Haah-aaah! Ha. "Naaalala mo ba yung tumawag ako sa inyo nang sobrang madaling araw na sabi ko may kailangan talaga 'kong sabihin sa'yo kaso ginagamit ng kuya mo yung telepono kaya diba sabi mo tumawag na lang ako ulit pero nung tumawag ako tulog ka na?"

"Oy, gising pa ko no'n!" Sagot nyang parang nanghahamon, "Tarantado lang yung utol ko, tinamad maghanap kaya sinabing tulog na 'ko."

HINDI YAN ANG TAMANG SAGOT! Oo o hindi lang ang hinihingi ko, okey lang? Pero siyempre hindi ko sinigaw sa kanya yun. Medyo mahinahon naman ako, "Eh ayun nga. May sasabihin nga ako sa'yo."

Tiningnan niya lang ako. Kung kelan naman kailangan ko ng kahit anong tunog mula sa kanya saka naman siya nag-asal pipi. Sige, okey lang.

"Jay... kasi ahh... ano eh..."

Wow, walang kwenta! Akala ko imbe-imbento lang yung sinasabi nilang palaka sa lalamunan mo. Hindi pala. Totoo pala yun, ngayon ko lang nalaman. Ilang beses kong binuksan ang bibig ko pero puro hangin lang ang lumalabas. Kokak.

"Alam mo Dess, kung nahihirapan kang sabihin, pwede namang hindi ngayon eh," Hirit ni Jay, siguro naaawa na sa'kin, "O kaya kung gusto mo, magpaka-As-Good-As-It-Gets tayo, put it in a note."

Patay. Para akong tangang pipi na ngayon lamang nalaman na marunong pala ako makapagsalita. Naramdaman kong lumayas sa lalamunan ko ang kolonya ni Kermit, "Jay, hindi eh. Kapag hindi ko 'to nasabi ngayon, alam kong hahanapin kita pagkatapos ng ilang taon para lang sabihin 'to. Ayaw naman natin siguro pareho yon. Tsaka wala nang ibang pagkakataon, hindi na naman tayo gano'n kadalas mag-usap eh. At gusto mo ng note? Yung notebook na yung note."

Ah. Yung notebook. Kakabigay ko lang nu'n sa kanya kanina. Matatawag natin siyang isang 'pseudo-literary diary'. Andu'n yung malalaking pangyayari sa buhay ko nung nakaraang taon, yung iba nakasatula, yung iba parang ganito. Lahat ng nagdulot sa'kin ng kagalakan at lahat ng panahon ng pag-aalinlangan, nando'n. Andu'n lahat. Andu'n siya.

"Alam mo bang alam ko na?"

Diyos ko, titigil na po ako manigarilyo sabihin Niyo lang sa'king mali ang narinig ko, "Ha?"

"Sinabi sa'kin ni Rica."

Diyos ko, sabi ko nga ayaw Niyo talagang tumigil ako magyosi eh, "Sinabi sa'yo ni Rica? KELAN?!?"

"Nung naka-threeway tayo tapos nauna ka magbaba ng telepono."

"Bwakanang syit."

"Oy 'wag ka magalit sa kanya ha. Baka sinabi lang niya kasi nakikita niyang nahihirapan ka na."

Tiningnan ko siya na parang ngayon ko lang siya nakita sa buong buhay ko. Saka ko naalalang ako nga pala ang naunang hindi magpaka-ako nang gabing yon. Bumalik ako sa hindi pagiging ako, tiningnan siya sa mata at sinabi ko nang hindi man lamang kumukurap, "So alam mong mahal kita?"

Nagulat akong ibinalik niya ang tingin ko at sinagot ako nang diretso, "Oo."

Tumungo ako. Hindi ko na siya kayang tingnan. Masyadong maraming emosyon ang makikita niya sa mga mata ko. At dahil sa kilala ko siya, alam kong matatakot siya. Narinig ko siyang huminga ng malalim.

"Dess, kahit naman walang nagsabi sakin, alam ko na naman talaga eh. Nararamdaman ko. Hindi ako manhid."

Hindi ko pa rin siya tinitingnan pero tumatango ako. Alam ko rin namang alam niya eh. Pero hindi ko naman 'to sinasabi ngayon para malaman niya eh. Sinasabi ko 'to ngayon para sa'kin. Para matapos na. Pero hindi si Jay ang tipong papabayaan na lang na do'n matapos ang matinding usapan na 'to.

"Bakit?" Tinanong niya sa anit ko.

Natawa 'ko. Ang Tanong. Tiningnan ko na siya ulit. Kung matakot man siya sa makikita niya, kasalanan niya. Nagtanong siya eh. Ang tagal ko siya tiningnan bago ko sinagot yung tanong niya.

"Dalawang lang yan eh. Puwedeng walang rason, o kaya lahat rason."

Sa itsura pa lang niya alam kong kailangan niya nang mas mahabang eksplanasyon. Mukha siyang uod na tinuturuang lumipad.

"Lahat rason kasi lahat ng sinabi mo, lahat ng hindi mo sinabi, lahat ng hindi mo ipinakita at ipinakita mo, lahat ng nagawa ko at lahat ng hindi ko nagawa, lahat ng nangyari at lahat ng mga bagay na hindi nangyari, lahat 'yon rason. At kung lahat 'yon rason, walang rason."

Alam niya nang uod lang siya at hindi niya kailanmang matututunang lumipad.

Naramdaman kong magluwag ang dibdib ko. Oo nga no? Tapos na pala. Nasabi ko na. Nakaamin na ako kay Jay na mahal ko siya. Napasigaw ako ng bahagya, "Hoo!"

Tumawa si Jay. Nagbalik na kami sa aming mga sarili, "Alam mo mas masarap yang hoo mo kapag sinabayan yan ng talon at yosi eh."

Si Jay talaga. Kahit kailan, alam niya kung ano ang kailangan ko sa eksaktong panahong kailangan ko yon.